AuthentiQ

Choose your language / Wybierz język


Biblioteka emocji

Czym jest każda emocja, jak czuć ją w ciele, co z nią zrobić, i jak wygląda zdrowy vs niezdrowy sposób jej przeżycia.

Złość

Czym jest

Sygnalizuje, że ktoś (albo Ty sam) przekroczył Twoją granicę. To informacja, nie problem do ukrycia.

W ciele

Napięcie w barkach, szczęce, pięściach. Ciepło albo gorąco. Chęć działania.

Co robić

Zostań z odczuciem w ciele z ciekawością. Pozwól poczuć sprawczość, nie musisz jej od razu wyrażać na zewnątrz.

Czego nie robić

Nie tłum (odkłada się na później). Nie wybuchaj na kogoś, kto na to nie zasłużył. Nie obracaj jej na siebie w formie samokrytyki.

ZdrowaSprawczość w ciele, granica wyrażona wprost: "To dla mnie nie działa." Szanujesz siebie i drugą osobę.
NiezdrowaBierna agresja · złość na siebie · wybuch (krzyk, obrażanie) · złość spod strachu (dziecięca, chowa bezsilność).
Lęk / strach

Czym jest

Pokazuje, co jest dla Ciebie ważne, i sygnalizuje potencjalne zagrożenie, realne albo wyobrażone.

W ciele

Ścisk w żołądku lub klatce, płytki oddech, chłód, czujność.

Co robić

Zauważ to, oddychaj, zapytaj siebie: "czego się właściwie boję, że się stanie?"

Czego nie robić

Nie próbuj kontrolować innych, żeby zmniejszyć własny niepokój, to przerzuca Twoją regulację emocjonalną na kogoś innego.

Zdrowy"Martwię się o Ciebie" jako wyraz własnego odczucia, bierzesz odpowiedzialność za swoją emocję, nie oczekujesz że ktoś zmieni zachowanie za Ciebie.
Niezdrowy"Nie rób tego" jako żądanie. Oczekiwanie, że ktoś dostosuje się, żeby zredukować Twój niepokój.
Wstyd

Czym jest

Pokazuje, gdzie potrzebujesz miłości i akceptacji. Często niesie przekonanie "coś ze mną jest nie tak", rzadko kiedy jest w pełni prawdziwe.

W ciele

Gorąco na twarzy, chęć schowania się lub skulenia, ciężar, chęć zniknięcia.

Co robić

Zostań z tym z ciekawością zamiast uciekać. Powiedz to na głos komuś bezpiecznemu, samo wypowiedzenie wstydu często go rozładowuje.

Czego nie robić

Nie chowaj się z tym. Nie karz się dodatkowo za to, że w ogóle czujesz wstyd, to podwaja ciężar.

ZdrowyZauważasz go, nazywasz go na głos (sobie albo komuś zaufanemu), zostajesz z nim, i pozwalasz mu minąć bez dodatkowej historii.
NiezdrowyUkrywanie i izolacja · przeradzanie się w chroniczne poczucie "jestem zepsuty" · kompensacja przesadną perfekcją, żeby nikt nie zobaczył.
Smutek

Czym jest

Sygnalizuje stratę albo niespełnioną potrzebę, czegoś, co miało dla Ciebie znaczenie.

W ciele

Ciężar w klatce piersiowej, łzy, spowolnienie, chęć opadnięcia/spowolnienia.

Co robić

Pozwól mu płynąć, łzy, powolność, ciszę. Nie spiesz się z "przejściem dalej".

Czego nie robić

Nie racjonalizuj od razu ("to i tak nie było ważne"). Nie odwracaj uwagi pracą albo scrollowaniem.

ZdrowyPrzeżyty w pełni, z łzami, spowolnieniem, bez wstydu za to, że go czujesz. Zwykle kończy się ulgą i spokojem.
NiezdrowyTłumienie i chroniczne "trzymanie fasady" · zamiana smutku w drażliwość albo wycofanie · zagłuszanie działaniem/pracoholizmem.
Wina

Czym jest

Sygnalizuje, że Twoje działanie (realne albo wyobrażone) zraniło kogoś albo wartość, którą cenisz.

W ciele

Ciężar w żołądku lub klatce, napięcie, chęć "cofnięcia" tego co się stało.

Co robić

Rozróżnij winę realną (zrobiłeś coś, co możesz naprawić) od wyimaginowanej (przyjąłeś cudzą odpowiedzialność, która nie jest Twoja).

Czego nie robić

Nie zamieniaj winy w nieskończone samokaranie bez żadnej akcji naprawczej, to nie jest to samo co odpowiedzialność.

ZdrowaNaprawiasz to, co realnie możesz naprawić, i wybaczasz sobie resztę, zamiast nosić to bez końca.
NiezdrowaWieczne poczucie winy bez akcji naprawczej · przyjmowanie odpowiedzialności za cudze emocje/decyzje · używanie winy jako kary zamiast informacji.

Każda z tych emocji trwa fizjologicznie tylko około 90 sekund, jeśli nie karmimy jej myślami i historią. To, co ciągnie się dłużej, godzinami, dniami, to opór wobec niej, nie sama emocja.